İYUK Madde 20/A Kapsamında HSK'nın İhtisaslaşma Kararı ve Uygulamada Yaşanabilecek Görev Sorunları

ÇED Yönetmeliği Değişikliği ile aynı gün (05.03.2026) Resmi Gazete'de İdari Yargılama Usulü Kanunu (İYUK) md 20/A'da yer alan 6 grup idari davadan 4'ü için, 12 Bölge İdare Mahkemesi'nin bulunduğu illerdeki 12 idare mahkemesi özelinde, HSK tarafından ihtisaslaşma amaçlı iş bölümü kararı da yayımlandı. İYUK md.20/A-1 (a) ve (f)'deki işlemler ihtisaslaşma kapsama alınmadı. Böylelikle, ivedi yargılama usulüne tabii konulardan "acele kamulaştırma işlemleri" , "çevresel etki değerlendirmesi sonucu alınan kararlar", "Turizmi Teşvik Kanunu Kapsamındaki satış, tahsis, kiralama işlemleri", "Özelleştirme Yüksek Kurulu kararları" açısından ihtisaslaşma vurgusu yapılmış oldu. Ancak uygulamada, Cumhurbaşkanınca alınan Acele Kamulaştırma kararlarına açılan davalar Danıştay'da görülmekte. (Acele kamulaştırma kararı dışındaki acele kamulaştırma işlemlerinin neler olduğu, yani HSK kararında belirtilen ihtisas mahkemelerinin bu konuda hangi davalara bakacağı ise biraz muğlak.) Hatta acele kamulaştırmanın dayanağı olan kamu yararı kararı ve onayı işlemlerine açılan davalar dahi, aynı yargılama usulüne tabii olmadığı halde bağlantı ile yerel mahkemelerden Danıştay'a gelebilmekte. Çevresel etki değerlendirmesi "sonucu" alınan kararlarınsa ÇED Olumlu ve ÇED Olumsuz kararı dışında, çevresel etki değerlendirilmesi yapılmadan alınan, ÇED Gereklidir, ÇED kapsam dışı, ÇED süreci durdurma, sonlandırma, İDK günü vermeme gibi ÇED Yönetmeliğindeki süreçlere aykırı işlemlere açılan davaları da kapsayıp kapsamadığı (yasal ifade nedeniyle) pek belli değil. Yine de en azından 12 il idare mahkemesinde ÇED davalarında ihtisaslaşma çok değerli olacaktır. Bunun yakında diğer illerdeki idare mahkemelerine de genişlemesi ve İYUK md 20/A'da sayılmayan ihtisas işleri (İYUK md 46'da temyize tabii olacağı belirtilen maden, orman, jeotermal gibi doğal kaynaklarla ilgili işler gibi konular) açısından da ihtisasa yönelik işbölümü kararlarının alınmasının idari yargıda etkinliği arttıracağına inanıyoruz.

https://lnkd.in/d7VmJfB4